महाराष्ट्रातील बऱ्याचशा शेतकऱ्यांना आपल्या शेतीविषयी पुरेशी माहिती नसते. त्यामुळे शेतकऱ्याचा मृत्यू झाल्यानंतर त्याच्या जमिनीवर वारस नोंद करण्यासाठी बराच खर्च होतो, असा गैरसमज अनेक शेतकऱ्यांमध्ये असतो. पण वारस तपासणी ही एक सोपी प्रक्रिया आहे.

अपुऱ्या माहितीमुळे बरेचसे शेतकरी विनाकारण यासाठी खर्च करतात. तसेच, वारंवार तलाठी कार्यालयात फेऱ्याही माराव्या लागतात. मात्र, आता यासाठी तलाठी कार्यालयात वारंवार जाण्याची गरज नाही. आपण घरी बसूनही यासाठी अर्ज करू शकतो.

वारस नोंद म्हणजे काय?

वारस नोंद म्हणजे, समजा एखाद्या खातेदाराचा मृत्यू झाल्यानंतर त्याच्या कायदेशीर वारसांची नावे त्याच्या खात्यावर नोंदवणे होय. यालाच वारस नोंद असे म्हणतात.

वारस नोंद करण्यासाठी ऑनलाइन अर्ज करता येतो.

वारस नोंद ऑनलाईन अर्ज आवश्यक कागदपत्रे

वारस नोंद करण्यासाठी साधारणपणे खालील कागदपत्रांची आवश्यकता असते:

१) मृत्यू दाखला: खातेदाराच्या मृत्यूची नोंद करण्यासाठी मृत्यू प्रमाणपत्र आवश्यक असते.

२) अर्जाची प्रत: वारस नोंद करण्यासाठी केलेल्या अर्जाची प्रत आवश्यक असते.

३) अर्जदाराचा फोटो: अर्जदाराचा पासपोर्ट साइज फोटो आवश्यक असतो.

४) ओळखपत्र: सर्व वारसदारांचे ओळखपत्र आवश्यक असते. यासाठी आधार कार्ड किंवा इतर वैध ओळखपत्राची प्रत देता येते.

५) वयाचा पुरावा: सर्व वारसदारांच्या वयाचा पुरावा आवश्यक असतो.

६) पत्ता व संपर्काची माहिती: सर्व वारसदारांचा राहण्याचा पत्ता आणि संपर्क क्रमांक आवश्यक असतो.

७) पोलीस पाटील दाखला: खातेदाराच्या मृत्यूबाबत आणि वारसदारांबाबत आवश्यक असलेला पोलीस पाटील दाखला.

८) प्रतिज्ञापत्र: वारसदारांचे आवश्यकतेनुसार प्रतिज्ञापत्र सादर करावे लागते.

९) स्वयंघोषणापत्र: सर्व वारसदारांचे स्वयंघोषणापत्र आवश्यक असते.

१०) सातबारा उतारा: वारस नोंद करावयाच्या जमिनीचे सर्व संबंधित सातबारा उतारे आवश्यक असतात.

११) ₹१० कोर्ट फी स्टॅम्प: अर्जावर आवश्यकतेनुसार ₹१० चा कोर्ट फी स्टॅम्प लावावा लागतो.

१२) इतर आवश्यक कागदपत्रे: संबंधित प्रकरणानुसार तलाठी कार्यालयाकडून किंवा महसूल विभागाकडून इतर आवश्यक कागदपत्रे मागितली जाऊ शकतात.

टीप: कागदपत्रांची नेमकी आवश्यकता प्रकरणानुसार आणि संबंधित महसूल कार्यालयाच्या प्रक्रियेनुसार बदलू शकते. त्यामुळे अर्ज करण्यापूर्वी संबंधित तलाठी/महसूल कार्यालयाकडून आवश्यक कागदपत्रांची यादी तपासणे योग्य ठरेल.

ऑनलाइन वारस नोंद कशी करावी? संपूर्ण प्रक्रिया

महाराष्ट्रात जमिनीच्या ७/१२ उताऱ्यावर वारसांची नावे नोंदवण्यासाठी ई-हक्क प्रणालीद्वारे ऑनलाइन अर्ज करता येतो. ऑनलाइन वारस नोंद करण्याची प्रक्रिया खालीलप्रमाणे आहे.

१. अधिकृत वेबसाइटला भेट द्या

सर्वप्रथम महाराष्ट्र शासनाच्या अधिकृत ई-हक्क (e-Hakk) वेबसाइटला भेट द्या.

ई-हक्क वेबसाइट:
https://pdeigr.maharashtra.gov.in/frmLogin

ही महाराष्ट्र शासनाची अधिकृत वेबसाइट आहे.

२. नवीन खाते तयार करा

वेबसाइटवर गेल्यानंतर वारस नोंदीसाठी अर्ज करण्यापूर्वी आपले खाते तयार करावे लागते.

त्यासाठी “Create a New Account” या पर्यायावर क्लिक करा.

यानंतर आवश्यक माहिती भरावी लागेल. यामध्ये:

• नाव
• मधले नाव
• आडनाव
• User Name
• Password
• मोबाईल क्रमांक
• ई-मेल आयडी
• PAN क्रमांक
• PIN Code
• राहण्याचा पत्ता

ही माहिती भरल्यानंतर Captcha Code टाका आणि दिलेल्या सूचनेनुसार खाते तयार करा.

अशा प्रकारे तुमचे ई-हक्क वेबसाइटवरील खाते तयार होईल.

३. वेबसाइटवर Login करा

खाते तयार झाल्यानंतर “Login” या पर्यायावर क्लिक करा.

तुम्ही तयार केलेला User ID आणि Password टाका. त्यानंतर Captcha Code भरून Login या पर्यायावर क्लिक करा.

४. 7/12 Mutations हा पर्याय निवडा

Login केल्यानंतर वेबसाइटवर विविध पर्याय दिसतील.

त्यापैकी “7/12 Mutations” हा पर्याय निवडा.

यानंतर “नवीन अर्ज” या पर्यायावर क्लिक करा.

५. जमीन असलेले ठिकाण निवडा

नवीन अर्ज निवडल्यानंतर ज्या जमिनीची वारस नोंद करायची आहे, त्या जमिनीची माहिती निवडावी लागेल.

यामध्ये क्रमाने:

जिल्हा → तालुका → गाव

निवडा.

उदाहरणार्थ, जमीन रत्नागिरी जिल्ह्यातील गुहागर तालुक्यातील पालकोट गावात असल्यास:

जिल्हा – रत्नागिरी
तालुका – गुहागर
गाव – पालकोट

अशा प्रकारे योग्य ठिकाण निवडा.

६. “वारस नोंद” हा पर्याय निवडा

गाव निवडल्यानंतर उपलब्ध असलेल्या फेरफाराच्या प्रकारांमधून “वारस नोंद” हा पर्याय निवडा.

७. अर्जदाराची माहिती भरा

यानंतर अर्जदाराची माहिती भरावी लागेल.

यामध्ये:

• अर्जदाराचे नाव
• वडिलांचे नाव
• आडनाव
• ई-मेल आयडी
• मोबाईल क्रमांक

इत्यादी आवश्यक माहिती भरा.

माहिती पूर्ण भरल्यानंतर “पुढे जा” या पर्यायावर क्लिक करा.

८. मयत खातेदाराची माहिती भरा

यानंतर ज्या खातेदाराचा मृत्यू झाला आहे, त्याची माहिती भरावी लागेल.

यासाठी संबंधित खाते क्रमांक टाका आणि “शोधा” या पर्यायावर क्लिक करा.

त्यानंतर त्या खाते क्रमांकाशी संबंधित जमीन/खात्याची माहिती स्क्रीनवर दिसेल.

योग्य खाते निवडा आणि “पुढे जा” या पर्यायावर क्लिक करा.

९. आवश्यक कागदपत्रे जोडा

यानंतर वारस नोंदीसाठी आवश्यक कागदपत्रे जोडावी लागतील.

यामध्ये प्रामुख्याने:

• मृत्यू प्रमाणपत्र
• वारसांची आवश्यक कागदपत्रे
• इतर आवश्यक कागदपत्रे

यांची मागणी असल्यास ती ऑनलाइन अपलोड करा.

कागदपत्रे स्पष्ट आणि वाचता येतील अशा स्वरूपात अपलोड करणे महत्त्वाचे आहे.

१०. अर्ज Submit करा

सर्व माहिती आणि कागदपत्रे व्यवस्थित भरल्यानंतर अर्जातील माहिती एकदा तपासा.

सर्व माहिती योग्य असल्याची खात्री झाल्यानंतर “Submit” या पर्यायावर क्लिक करून अर्ज सादर करा.

११. अर्जाची प्रत जतन करून ठेवा

अर्ज Submit केल्यानंतर मिळणारा अर्ज क्रमांक/पावती आणि अर्जाची प्रत जतन करून ठेवा.

भविष्यात अर्जाची स्थिती तपासण्यासाठी किंवा संबंधित कार्यालयाशी संपर्क साधताना ही माहिती उपयोगी पडू शकते.

महत्त्वाची सूचना

ऑनलाइन वारस नोंद अर्ज करताना मृत खातेदाराची माहिती, खाते क्रमांक, वारसांची माहिती आणि जोडलेली कागदपत्रे अचूक असणे आवश्यक आहे. अर्ज सादर करण्यापूर्वी सर्व माहिती काळजीपूर्वक तपासा.

वारस नोंद का करावी?

खातेदाराच्या मृत्यूनंतर त्याच्या कायदेशीर वारसांची वारस नोंद करणे गरजेचे असते. वारस नोंद न केल्यास भविष्यात जमीन विकणे किंवा जमिनीशी संबंधित कोणतेही काम करताना अडथळे येऊ शकतात. त्यामुळे खातेदाराच्या मृत्यूनंतर वारस नोंद करून घेणे गरजेचे आहे.

वारस नोंद किती दिवसांत करावी?

आता प्रश्न पडतो की खातेदाराच्या मृत्यूनंतर वारस नोंद किती दिवसांत करावी?

खातेदाराचा मृत्यू झाल्यानंतर शक्य तितक्या लवकर वारस नोंद करण्यासाठी अर्ज करावा. ३ महिन्यांच्या आत अर्ज करणे योग्य आहे. वारस नोंद करण्यास उशीर झाल्यास भविष्यात जमिनीशी संबंधित कामांमध्ये अडथळे किंवा अतिरिक्त कागदपत्रांची आवश्यकता भासू शकते. त्यामुळे खातेदाराच्या मृत्यूनंतर लवकरात लवकर वारस नोंद करून घेणे योग्य आहे.

वारस नोंद करण्यासाठी पात्र कोण असतात?

जमिनीची वारस नोंद करण्यासाठी, त्या जमिनीशी संबंधित मृत व्यक्तीचे कायदेशीर वारस वारस नोंद करण्यासाठी पात्र असतात.

वारस नोंद करण्यासाठी कोणती कागदपत्रे लागतात?

वारस नोंद करण्यासाठी मृत व्यक्तीचा मृत्यू दाखला, सर्व वारसांचे ओळखपत्र आणि वयाचा पुरावा, तसेच 7/12 उतारा, पोलीस पाटील दाखला आणि डिक्लेरेशन अशी आवश्यक कागदपत्रे लागतात.

वारस नोंद ३ महिन्यांनंतरही करता येते का?

होय, ३ महिने झाल्यानंतरही वारस नोंद करता येते. मात्र, शक्यतो खातेदाराच्या मृत्यूनंतर ३ महिन्यांच्या आत वारस नोंद केल्यास पुढील प्रक्रियेत जास्त अडथळे येत नाहीत. त्यामुळे वारस नोंद शक्य तितक्या लवकर करून घेणे योग्य आहे.

वारस नोंद प्रक्रिया

आपण ऑनलाइन वारस नोंद अर्जाची प्रक्रिया पूर्ण केल्यानंतर संबंधित कागदपत्रे तलाठी कार्यालयात पोहोचवावीत. त्यानंतर पुढील तपासणी तलाठी यांच्याकडून केली जाते.

कागदपत्रे व्यवस्थित असल्यास अर्जाची नोटीस काढली जाते. त्यानंतर सदर नोटीसवर कोणाचीही हरकत नसल्यास संबंधित वारसदारांची नावे ७/१२ उताऱ्यावर नोंदवली जातात.

वारस नोंद अर्ज नमुना PDF

वारस नोंद करण्यासाठी आवश्यक कागदपत्रांचे PDF आम्ही या लेखामध्ये देत आहोत. खालील कागदपत्रांचे PDF डाउनलोड करून आवश्यक माहिती भरावी:

• पोलीस पाटील दाखला
• प्रतिज्ञापत्र
• स्वयंघोषणापत्र

ही कागदपत्रे भरल्यानंतर त्यासोबत मृत्यू दाखला, अर्जाची प्रत, ओळखीचा पुरावा आणि वयाचा पुरावा अशी आवश्यक कागदपत्रे घेऊन तलाठी कार्यालयात जमा करावीत.